Мичио Каку: Орчлон ертөнц, цаг хугацаа ба бодит байдлын нууцууд
Дэлхийд алдартай физикч Мичио Каку бидний оршин тогтнолын хамгийн гүн гүнзгий асуултуудад хариулт хайж, орчлон ертөнцийн нууцуудыг тайлж байна. Түүний 'Бүхний онол'-оос эхлээд хиймэл оюун ухааны ирээдүй, мөнх амьдралын боломж, тэр ч байтугай бодит байдлын мөн чанар хүртэлх үзэл баримтлалууд бидний ертөнцийг харах өнцгийг өөрчлөх болно.
💡 Монгол хадмалтай үзэх: тоглуулагчийн ⚙️ тохиргоо → Subtitles/CC → Auto-translate → Mongolian сонгоно уу.
Бид хаашаа явж байна вэ? Хүн төрөлхтний ирээдүйг шинжлэх ухаан хэрхэн тодорхойлох бол? Энэ бол зөвхөн философийн асуулт биш, харин өнөөгийн бидний хийж буй сонголтуудаас шууд хамаарах бодит байдал юм. Дэлхийд алдартай онолын физикч, ирээдүй судлаач Мичио Каку бидний оршин тогтнолын хамгийн гүн гүнзгий асуултуудад хариулт хайж, шинжлэх ухаан бидний амьдралыг хэрхэн өөрчлөх тухай хувьсгалт үзэл баримтлалуудаа хуваалцаж байна. Түүний 'Бүхний онол'-оос эхлээд хиймэл оюун ухааны ирээдүй, мөнх амьдралын боломж, тэр ч байтугай бодит байдлын мөн чанар хүртэлх үзэл баримтлалууд бидний ертөнцийг харах өнцгийг өөрчлөх болно.
Энэ нийтлэлд бид Мичио Какугийн орчлон ертөнц, цаг хугацаа, бодит байдлын тухай гайхалтай санаануудыг дэлгэрэнгүй авч үзэх болно. Түүний эрдэм шинжилгээний ажил, хувийн амьдралын туршлага хэрхэн уялдаж, хүн төрөлхтний ирээдүйн талаарх бидний төсөөллийг хэрхэн өөрчилснийг та эндээс олж мэдэх болно. Бэлэн үү? Тэгвэл хамтдаа энэ гайхалтай аялалд гарцгаая.
Мөнх амьдрал: Шинжлэх ухаан ба бодит байдлын зааг дээр
Бидний үхэл гэдэг бол зүгээр л цаг хугацааны асуудал юм уу? Эсвэл шинжлэх ухаан бидэнд үүрд амьдрах боломжийг олгох уу? Мичио Какугийн үзэж байгаагаар, мөнх амьдрал бидний төсөөлж байгаагаас хамаагүй ойрхон байна. Тэрээр үүнийг физик, биологийн хуулиудын хүрээнд бүрэн боломжтой гэж үздэг.
Бидний биед теломер хэмээх цаг байдаг. Энэ нь эсийн үржих тоогоор богиносдог бөгөөд эцсийн эцэст эс үхэж, бидний амьдралын хугацаа дуусдаг. Гэвч шинжлэх ухаан теломераза хэмээх бодисыг нээсэн нь энэ цагийг зогсоох чадвартай юм. Энэ нь онолын хувьд биднийг үүрд амьдруулах боломжтой гэсэн үг. Энэ бол сайн мэдээ.
Харамсалтай нь, муу мэдээ ч бий. Хорт хавдрын эсүүд бас теломер болон теломеразыг ашиглан үүрд оршин тогтнодог болохыг эрдэмтэд олж тогтоосон. Үүнийг л хорт хавдар биднийг үхэлд хүргэдэг гол шалтгаан гэж үздэг. Учир нь хавдрын эсүүд хязгааргүй үржиж, биеийн бусад эрүүл эсийг шахан, үйл ажиллагааг нь доголдуулдаг.
Тэгэхээр одоогийн гол асуулт бол: "Бид хорт хавдрыг сэрээхгүйгээр хүмүүст теломеразыг хэрхэн хэрэглэх вэ?" Энэ бол зүгээр нэг шинжлэх ухааны уран зөгнөл биш, харин бидний ирээдүй юм. Анагаах ухааны шилдэг эрдэмтэд, судлаачид энэ асуудлыг шийдвэрлэхээр уйгагүй ажиллаж байна. Хэрэв бид үүнийг шийдчихвэл хүн төрөлхтний амьдралын хугацааг хязгааргүйгээр уртасгах боломж бий болно. Гэвч энэ нь ёс зүйн болон нийгмийн ямар үр дагавар авчрах вэ гэдэг нь бас нэгэн том асуулт юм.
Мөнх амьдрал бол физикийн хуулиудад нийцэх боломжтой, гэхдээ бидний өмнө шийдвэрлэх ёстой асар том биологийн сорилтууд хүлээж байна.
Энэ бүхэн биднийг амьдралын утга учир, үхэл, мөнх амьдралын тухай эртний гүн ухааны асуултуудтай тулгардаг. Хэрэв үхэл байхгүй бол бидний амьдралын үнэ цэнэ хэрхэн өөрчлөгдөх вэ? Бидний зорилго юу байх вэ? Энэ нь зөвхөн шинжлэх ухааны асуулт биш, харин хүн байхын мөн чанарын тухай асуулт юм.
Бүхний онол: Бурхны оюун ухааныг унших уу?
"Орчлон ертөнц хаанаас үүссэн бэ? Бид хаанаас ирсэн бэ?" Энэ бол хүн төрөлхтний эртнээс хайж ирсэн асуултууд. Мичио Какугийн гол судалгааны чиглэл бол бүхний онол буюу орчлон ертөнцийн бүхий л хүчийг нэгтгэсэн нэгэн тэгшитгэлийг олох явдал юм. Энэ бол Эйнштейний амьдралын сүүлийн 30 жилд хайсан, гэхдээ олж чадаагүй агуу онол юм.
Бүхний онол гэж юу вэ? Энэ бол нэг инчээс илүүгүй урттай тэгшитгэл байж болох бөгөөд энэ нь "Бурхны оюун ухааныг унших" боломжийг бидэнд олгоно гэж Эйнштейн хэлсэн байдаг. Энэ бол Их Тэсрэлт, одод, галактикууд, дэлхийн үүсэл, амьдралыг тайлбарлах чадвартай онол юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь орчлон ертөнцийн бүхий л зүйлийг тайлбарлах онол.
Физикийн хуулиудаас хими, биологи, улмаар орчлон ертөнц үүсдэг. Бидний орчлон ертөнцөд дөрвөн үндсэн хүч байдаг:
- Таталцлын хүч: Биднийг дэлхий дээр барьж байдаг хүч.
- Цахилгаан соронзон хүч: Бидний ертөнцийг гэрэлтүүлж байдаг хүч.
- Хоёр цөмийн хүч: Атомын цөмийг дотор нь барьж байдаг хүч.
Бүхний онол нь эдгээр дөрвөн хүчийг нэгтгэн тайлбарлах ёстой. Гэхдээ хүмүүс ихэвчлэн физикийг зөвхөн "толгой томтой" хүмүүсийн хийдэг, харанхуй самбар дээр тэгшитгэл бичдэг уйтгартай зүйл гэж ойлгодог. Гэвч энэ бол орчин үеийн амьдралын бүхий л зүйлийн үндэс суурь юм. Цахилгаан, соронзон, цөмийн хүч, аж үйлдвэр – энэ бүхэн физикээс үүсэлтэй.
Хүн төрөлхтөн хаанаас ирсэн, орчлон ертөнц хаашаа явж байгаа, бид энэ орчлон ертөнцөд ганцаараа юу гэх мэт утга учиртай асуултуудад эртнээс хариулт хайж ирсэн. Физикчид эдгээр том асуултуудад хариулт өгөхөөр ажилладаг.
Орчлон ертөнцөд ганцаараа юу? Үл мэдэгдэх нисдэг биетүүдийн нууц
Сүүлийн үед АНУ-ын Засгийн газар үл мэдэгдэх нисдэг биетүүдийн (UFO) тухай баримтуудыг ил болгож байгаатай холбогдуулан Мичио Какугаас "Бид орчлон ертөнцөд ганцаараа юу?" гэж асуухад тэрээр шууд л "Үгүй" гэж хариулсан.
Галактик бүр 100 тэрбум одыг агуулдаг бөгөөд тэдгээрийн 10 орчим хувь нь дэлхийтэй төстэй гаригууд байх магадлалтай. Тэгэхээр амьдрал байх магадлал маш өндөр. Харин гол асуулт нь: "Тэд бидэнд зочилж чадах уу?"
Хамгийн ойрын од руу хүрэхийн тулд "Сатурн 5" пуужингаар 70 мянган жил нисэх шаардлагатай. Тиймээс хэрэв ямар нэгэн соёл иргэншил дэлхийд хүрэх чадвартай бол тэд биднээс хэдэн зуун мянган жилээр илүү хөгжсөн байх ёстой.
Физикчид "огторгуйг мушгих" буюу space warp гэх үзэгдлийг судалдаг. Энэ нь Стар Трек кинон дээр гардаг шиг огторгуйг нугалж, гэрлийн хурднаас хурдан зорчих боломж юм. Таталцлын хүч огторгуйг үргэлж мушгиж байдаг. Асуулт нь үүнийг хангалттай мушгиж, од хоорондын аялалыг боломжтой болгох боломжтой юу гэдэгт оршино. Онолын хувьд энэ нь боломжтой ч хэрэгжүүлэхэд асар их энерги шаардлагатай.
UFO-ийн ажиглалтууд: Мичио Каку UFO-ийн ажиглалтуудыг гурван төрөлд хуваадаг:
- Эхний төрлийн ойрхон уулзалт: Тэнгэрт ямар нэгэн зүйл харсан ч юу болохыг нь мэдэхгүй байх.
- Хоёрдугаар төрлийн ойрхон уулзалт: Нисдэг биетийн эд анги, биет нотолгоо (хөдөлгүүр, сэг зэм) олдох.
- Гуравдугаар төрлийн ойрхон уулзалт: Харийнхантай биечлэн уулзаж, гар барих.
Одоогийн байдлаар бид зөвхөн эхний төрлийн ажиглалтуудтай тулгарч байна. Тэнгэрт нисэж буй зүйлсийг хардаг ч, ямар нэгэн биет нотолгоо байхгүй. Кино шиг бид харийнхныг лабораторид хорьж, тэдний хөлгийг судлаагүй байна. Мичио Какугийн үзэж байгаагаар, ажиглалтуудын 95% нь физикийн мэдэгдэж буй хуулиудаар тайлбарлагдах боломжтой. Үлдсэн 5% нь оптик хуурмаг байдал эсвэл зочлолтын нотолгоо байж болохыг үгүйсгэхгүй. Гэвч баттай нотолгоо байхгүй л байна.
Трамп ерөнхийлөгч байхдаа 160 гаруй UFO-ийн мэдээллийг ил болгосон ч, эдгээр нь хоёрдугаар төрлийн ойрхон уулзалт биш байсан. Хэрэв бид UFO-ийн эд ангийг олж чадвал энэ бол жинхэнэ хувьсал болно. Засгийн газрууд харийнхны тухай мэдээллийг нууцалдаг гэх яриа байдаг ч, Мичио Каку үүнийг нууц нисдэг онгоц, цэргийн туршилтын далдлаг гэж тайлбарладаг. Гэвч одоо Конгресс, Ерөнхийлөгч нар эдгээр мэдээллийг ил болгохыг шаардаж байгаа нь физикчдэд үнэнийг тогтоох боломжийг олгож байна.
Орчлон ертөнцийн нууцууд: Оддын чимээгүй дуулал
Орчлон ертөнц бол бидний төсөөлж байгаагаас хамаагүй агуу, нууцлаг газар. Бидний гаригийн хамгийн ойрын одны систем болох Альфа Центавр хүртэл дөрвөн хагас гэрлийн жилийн зайтай. Энэ системд амьдрал байх боломжтой улаан одод байдаг. Гэвч амьдрал үүсэхэд хэт халуун, том одод тохиромжгүй.
Сүүний Зам галактик маань л гэхэд 100 тэрбум одыг агуулдаг. Эдгээр одод дунд амьдрал оршин тогтнох магадлал бараг 100% гэж Мичио Каку үздэг. Асуулт нь тэд бидэнд хүрэх боломжтой юу гэдэгт оршино. Дахиад л space warp буюу огторгуйг мушгих онол яригдана. Энэ нь гэрлийн хурдыг даван гарч, галактик дундуур аялах боломжийг олгоно. Онолын хувьд боломжтой ч асар их энерги шаардана.
Сонирхолтой нэгэн од: Мичио Каку нэгэн ярилцлагадаа (магадгүй Жо Рогантай) нэгэн сонирхолтой одны тухай дурдсан байдаг. Энэ одны гэрэлтэлт 20%-иар буурдаг. Энэ нь маш ер бусын үзэгдэл бөгөөд хэдэн сараас хэдэн жилийн дотор давтагддаг. Эрдэмтэд үүнийг тайлбарлах хэд хэдэн таамаглал дэвшүүлсэн:
- Дэвшилтэт соёл иргэншил: Нэгэн таамаглалаар, өндөр хөгжилтэй соёл иргэншил эрчим хүчний хэрэгцээгээ хангахын тулд энэ одыг тойруулан асар том бүтэц барьсан байж болно. Энэ нь одыг бүрхсэн металл бүрхүүл байх бөгөөд энэ нь одны энергийг шингээдэг.
- Том биет одны өмнө: Өөр нэг таамаглал бол маш том биет (гариг биш) одыг тойрон эргэлдэж, түүний гэрлийг хаадаг. Гаригууд ихэвчлэн одны гэрлийг 1-2%-иар бууруулдаг (жишээ нь, Юпитер нарны гэрлийг 1%-иар бууруулна). Гэвч энэ одны хувьд 20%-иар буурч байгаа нь энэ биет маш том гэсэн үг.
Энэ бүхэн биднийг орчлон ертөнцөд ганцаараа биш гэсэн бодолд хүргэдэг. Бусад соёл иргэншлүүд биднийг хүртэл хөгжөөгүй ч байж болно, эсвэл бидний төсөөлж байгаагаас хамаагүй өөр хэлбэрээр оршин тогтнож байж болно.
Их Тэсрэлт, Хийсвэр онол ба Олон ертөнцийн таамаглал
Орчлон ертөнц хаанаас үүссэн бэ? Энэ асуултын хамгийн түгээмэл хариулт бол Их Тэсрэлт юм. Одоогоос 14 тэрбум жилийн өмнө орчлон ертөнц асар том дэлбэрэлтээр үүсч, тэлсээр өнөөг хүрсэн. Бид үүнийг оддын хөдөлгөөнөөс харж болно. Бүх од биднээс холдож байгаа нь орчлон ертөнц тэлж байгааг илтгэнэ. Үүнийг том бөмбөлөг дээрх цэгүүд тэлэхэд бие биеэсээ холдож байгаатай зүйрлэж болно.
Гэвч Их Тэсрэлтийг юу үүсгэсэн бэ? Энэ бол эрдэмтдийн хувьд ч хариултгүй хэвээр байгаа асуулт. Энд хийсвэр онол (string theory) чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Мичио Каку бол хийсвэр онолын нэг салбар болох хийсвэр талбайн онолыг (string field theory) үндэслэгчдийн нэг юм.
Хийсвэр онол нь протон, электрон зэрэг бүх үндсэн бөөмс нь зүгээр л маш жижигхэн утас буюу хийсвэрүүдийн чичиргээ юм гэж үздэг. Холоос харахад энэ нь цэгэн бөөмс мэт харагдах ч, өсгөж харахад энэ нь чичирхийлж буй утас байдаг. Утасны чичиргээний хэлбэрээс хамаарч тэр нь электрон, протон, нейтрон эсвэл нейтрино болж хувирдаг. Энэ нь яагаад ийм олон дэд атомын бөөмс байдгийг тайлбарлах боломжтой юм.
Бүх зүйл үндсэндээ чичирхийлж буй нэг л утас. Энэ утас янз бүрийн горимоор чичирхийлэх боломжтой бөгөөд горим бүр нь өөр өөр бөөмсийг үүсгэдэг.
Хийсвэр онол нь Их Тэсрэлтээс өмнөх үеийг ч тайлбарлахыг оролддог. Энэ онолоор бол Их Тэсрэлт гэдэг нь зүгээр л нэг "тэсрэлт" биш, харин орчлон ертөнц маань маш жижиг цэг болтлоо агшиж, дараа нь буцаж тэлсэн "үлээлт" байж болно. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь тодорхой нэг "тэсрэлт" биш, харин үргэлж тэлж, агшиж байдаг динамик үйл явц юм.
Олон ертөнцийн таамаглал (Multiverse): Хийсвэр онол нь бидний орчлон ертөнц зөвхөн дөрвөн хэмжээст (гурван орон зай, нэг цаг хугацаа) биш, харин 11 хэмжээст орчлон ертөнцөд оршин тогтнодог гэж үздэг. Бид эдгээр бусад хэмжээсийг харж чадахгүй ч, бидний орчлон ертөнц бусад олон ертөнцтэй зэрэгцэн оршин тогтнодог. Үүнийг савангийн хөөс шиг олон тооны бөмбөлөгүүд вакуумд хөвж байгаатай зүйрлэж болно. Бидний орчлон ертөнц бол тэр олон бөмбөлөгүүдийн зөвхөн нэг нь юм.
Энэ онол нь "хоосон орон зай" ч бас идэвхтэй байдаг гэж үздэг. Хоосон орон зай нь үргэлж жижиг бөмбөлгүүдээр дүүрэн байдаг бөгөөд тэдгээр нь үүсч, устаж, дахин үүсдэг. Нэгэн өдөр эдгээр жижиг бөмбөлгүүдийн нэг нь буцаж үгүй болохгүйгээр тэлсээр байгаад Их Тэсрэлтийг үүсгэсэн байж болох юм. Энэ нь орчлон ертөнц үргэлж шинээр үүсч байдаг динамик систем гэсэн үг.
Хар нүх: Орчлон ертөнцийн нууцлаг хаалга
Орчлон ертөнцийн хамгийн нууцлаг, аймшигтай үзэгдлүүдийн нэг бол хар нүх юм. Хэрэв од маш их масстай болж, түүний таталцлын хүч асар их болбол тэрээр өөрийгөө дотогш сорж, хар нүх болж хувирдаг. Орчлон ертөнц дэх бараг бүх галактикийн төвд хар нүх байдаг гэж эрдэмтэд үздэг. Тэр ч байтугай бидний Сүүний Зам галактикийн төвд, Нумны ордны чиглэлд ч хар нүх бий. Энэ хар нүх л Сүүний Зам галактикийг нэгтгэн барьж байдаг.
Хар нүх хэрхэн үүссэн бэ? Энэ нь Их Тэсрэлтийн үлдэгдэл байж магадгүй. Их Тэсрэлтийн дараа материйн бөөгнөрөлүүд агшиж эхэлсэн бөгөөд энэ нь галактик, од, гаригуудыг үүсгэсэн. Хар нүх эхлээд үүсээд, дараа нь түүний эргэн тойронд хий, тоос шороо, оддыг татаж, галактикийг үүсгэсэн байж болох юм.
Хар нүхний онцлог: Хар нүх нь асар их нягттай материйн бүс юм. Түүний таталцлын хүч маш хүчтэй тул гэрэл ч түүнээс гарч чаддаггүй. Хар нүхийг тойроод "үйл явдлын хязгаар" (event horizon) гэж нэрлэдэг, буцах цэг байдаг. Хэрэв та энэ хязгаарыг давбал буцаж гарч чадахгүй. Энэ нь гэрлийн хурдаас хурдан хөдлөх шаардлагатай болдогтой холбоотой бөгөөд энэ нь боломжгүй юм.
Хар нүхэнд юу байдаг вэ? Энэ бол эрдэмтдийн хувьд ч том нууц хэвээр байна. Зарим эрдэмтэд хар нүхийг өөр орчлон ертөнц рүү орох хаалга буюу хорхойны нүх (wormhole) байж магадгүй гэж үздэг. Хорхойны нүх нь хар нүхтэй төстэй ч, огторгуйг мушгиж, холын зайг богиносгох боломжтой зам юм.
Бидний хамгийн хүчирхэг пуужингаар Альфа Центавр руу явахад 70 мянган жил шаардагдана гэдгийг санаарай. Энэ бол маш практик бус аялал. Тиймээс хорхойны нүх зэрэг огторгуйн "тогтоц"-ыг ашиглах нь сансрын аялалыг боломжтой болгож магадгүй юм.
Бидний орчлон ертөнц бол бидний төсөөлж байгаагаас хамаагүй том, нууцлаг. Бидний мэдэхгүй зүйл маш олон байгаа ч, шинжлэх ухаан бидэнд эдгээр нууцуудыг тайлах түлхүүрийг өгдөг.
Бодит байдал гэж юу вэ? Бидний мэдрэхүйн хязгаарлагдмал байдал
Бодит байдал гэж юу вэ? Бидний харж, сонсож, мэдэрч байгаа бүхэн үнэн юм уу? Мичио Какугийн үзэж байгаагаар, бидний бодит байдал бол бидний мэдрэхүйн хязгаарлагдмал байдлаас үүдэлтэй хэсэгчилсэн төсөөлөл юм.
Бидний мэдрэхүй гадаад ертөнцөөс маш багахан мэдээллийг л авч чаддаг. Жишээлбэл, гэрлийн цахилгаан соронзон спектрийг аваад үзье. Бид хэт ягаан туяа, хэт улаан туяа, рентген туяаг харж чаддаггүй. Энэ өрөө ч гэсэн бидний харж чадахгүй олон бодит байдлаар дүүрэн байдаг. Бид зөвхөн бодит байдлын маш жижиг хэсгийг л хардаг.
Таны бодит байдал гэж үздэг зүйл бол зүгээр л хуурмаг зүйл. Энэ нь амьд үлдэхэд тустай сайн хуурмаг зүйл, гэхдээ бодит байдлын бүтэн спектрийг харах боломж бидэнд байхгүй.
Бидний мэдрэхүй яагаад ийм хязгаарлагдмал байдаг вэ? Энэ нь хувьслын үр дүн юм. Хувьсал бидэнд амьд үлдэхэд шаардлагатай мэдээллийг л мэдрэх чадварыг өгсөн. Жишээлбэл, ойд ямар нэгэн чимээ гарвал бид үүнийг бартай холбож боддог. Ихэнхдээ тэнд бар байхгүй ч, нэг удаа байх тохиолдолд энэ нь бидний амийг авардаг. Бидний мэдрэхүй хэт идэвхтэй байдаг нь бидний амьд үлдэхэд тустай.
Өөр амьтдын бодит байдал биднээс тэс ондоо байдаг. Жишээлбэл, сарьсан багваахай дууны долгионоор (сонар) ертөнцийг хардаг бол, нохой биднээс хамаагүй сайн үнэрлэх чадвартай байдаг. Тэд биднээс өөр бодит байдалд амьдардаг.
Тиймээс бидний бодит байдал гэж үздэг зүйл бол хувьслын үр дүнд үүссэн, амьд үлдэхэд зориулагдсан хэсэгчилсэн төсөөлөл юм. Энэ нь биднийг илүү нээлттэй, өргөн хүрээнд сэтгэхэд уриалж байна. Магадгүй бидний харж чадахгүй байгаа бусад хэмжээсүүд, эсвэл сүнс, энерги гэх мэт үзэгдлүүд өөр хэлбэрээр оршин тогтнодог байхыг үгүйсгэхгүй.
Хиймэл оюун ухаан: Ирээдүйн хувьсал ба аюул
Хиймэл оюун ухаан (ХОУ) бол бидний ирээдүйг тодорхойлох хамгийн чухал хүчин зүйлсийн нэг юм. Одоогоор ихэнх роботууд шавж шиг л оюун ухаантай, төлөвлөх, бодлоо илэрхийлэх чадваргүй байж болох ч, тушаалыг маш сайн гүйцэтгэдэг. Гэхдээ энэ нь зөвхөн цаг хугацааны асуудал юм. Тэд хулгана, туулай, нохой, муур, эцэст нь сармагчин шиг ухаантай болох бөгөөд энэ үед тэд аюултай болж болзошгүй.
Одоогийн ХОУ загварууд докторын түвшний оюун ухаантай гэж зарим хүмүүс үздэг ч, Мичио Каку үүнийг үгүйсгэдэг. Тэднийг тодорхой сэтгэх арга барилаар програмчилсан байдаг ч, тэд анхдагч биш. Та роботтой ярилцаж физикийн шинэ онол гаргаж чадахгүй. Тэд зөвхөн програмчлагдсан мэдээллээрээ л ажилладаг. Гэхдээ хэдэн арван жилийн дараа тэд бүтээлч болж магадгүй юм.
Бүтээлч байдал гэж юу вэ? Роботууд одоо байгаа мэдээллийг ашиглан дахин зохион байгуулж, шинэ зүйлсийг бүтээж чадна (жишээ нь, уран зураг, хөгжим). Гэхдээ энэ нь хуулбарлах шинжтэй байдаг. Хүмүүс ч бас мэдээллийг ашиглан дахин зохион байгуулдаг ч, үүнээсээ шинэ санаа гаргадаг. Жинхэнэ бүтээлч байдал бол "бараг юу ч биш"-ээс шинэ зүйлийг бий болгох явдал юм. Ньютон одоо байгаа хуулиудыг ашиглан дэлхий яагаад нарыг тойрон эргэдгийг ойлгож, бүр шинэ математик (калькулус) бүтээсэн. Роботын бүтээлч байдал бол дуураймал шинжтэй байдаг.
ХОУ нь шинжлэх ухааны шинэ нээлтүүдэд хүргэж чадах уу? Мичио Каку үүнийг боломжтой гэж үздэг. Физикийн олон хуулиуд мэдэгдэж байгаа бөгөөд ХОУ нь эдгээрийг дахин зохион байгуулж, хослуулан шинэ хуулиудыг нээхэд тусалж магадгүй.
ХОУ-ийн аюул: Шинэ нээлт бүр сайн болон муу талтай байдаг. Нум сум ч гэсэн агнахад сайн, хөршөө алахад муу. ХОУ-ийн ихэнх хэрэглээ эерэг (хөдөлмөрийн зардал бууруулах, баялаг бүтээх, хурдан, хямд, илүү сайн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх) байсан ч, хиймэл оюун ухаант зэвсэг бүтээх боломж бий. Украин, Оросын дайнд аль хэдийн ХОУ-ийг ашигласан нисдэг зэвсгүүд гарч ирсэн.
Квант компьютер: Энэ бол ирээдүйн технологи. Одоогийн компьютерууд транзисторууд дээр ажилладаг бол, квант компьютерууд атомууд дээр ажилладаг. Атом бол бидний мэдэх хамгийн жижиг тогтвортой материйн хэсэг. Энгийн компьютерууд хоёр төлөвт (0 эсвэл 1) ажилладаг бол, квант компьютерууд 0-ээс 1-ийн хоорондох хязгааргүй олон төлөвт ажиллаж чаддаг.
Квант компьютерууд маш хүчирхэг тул одоогийн бүх криптограф кодыг тайлах чадвартай болно гэж ЦИА ч санаа зовж байна. Хэрэв энэ нь хэрэгжвэл банк, биткойн зэрэг дижитал аюулгүй байдал алдагдаж, капитализм ч үгүй болж, нийгэм эмх замбараагүй байдалд орж болзошгүй. Google 2029 оныг энэ аюулаас сэргийлэх сүүлчийн хугацаа гэж зарласан.
Мичио Какугийн үзэж байгаагаар, бидний өмнө шийдвэрлэх ёстой асар том сорилтууд хүлээж байна. ХОУ-ийг хэрхэн зөв ашиглах, түүний аюулаас хэрхэн сэргийлэх вэ гэдэг нь бидний ирээдүйг тодорхойлох гол асуулт юм.
Орчлон ертөнцийн утга учир ба Бурханы мөн чанар
Хүн төрөлхтөн яагаад Бурханыг төсөөлдөг вэ? Яагаад Бурханд утга учир, ёс суртахууныг оноодог вэ? Мичио Какугийн үзэж байгаагаар, энэ нь хувьслын үр дүн юм. Эрт цагт хүмүүс ухаантай болж, бие биетэйгээ маргалдаж, удирдагчаа эсэргүүцдэг болсноор овог аймгууд задарч байсан. Ийм үед нийгмийг нэгтгэх "цавуу" хэрэгтэй болсон.
Нэгэн хүн гарч ирээд "Би та нараас илүү хүчтэй, би Бурхантай ярьдаг. Хэрэв та нар намайг үл дагавал Бурхан та нарыг шийтгэнэ" гэж хэлдэг. Ингээд Бурхан бол нийгмийг нэгтгэх цавуу болсон. Энэ нь хүмүүсийг хамтад нь байлгах, ёс суртахууны хэм хэмжээг тогтоох үүрэг гүйцэтгэсэн. Шашин бол хүмүүсийг нэгтгэх, тэдэнд зөв амьдрах замыг заах зорилготой.
Мичио Каку өөрийгөө агностик гэж үздэг. Тэрээр Буддист гэр бүлээс гаралтай ч, аав нь Христэд итгэгч байсан тул багадаа хоёр шашны нөлөөнд өссөн. Физикчид тодорхой байр суурь баримталдаггүй, харин баримт, нотолгоог дагадаг. Шашин бол хүмүүсийг нэгтгэх, сайн сайхан амьдрах замыг заах хэрэгсэл боловч, оршин тогтнолын утга учрыг бүрэн тайлбарладаггүй гэж тэр үздэг.
Ёс суртахуун хаанаас ирдэг вэ? Мичио Каку Вьетнамын дайны үед АНУ-ын армид хоёр жил алба хаасан. Тэрээр дайны аймшигт байдлыг биеэр мэдэрч, амьдрал, үхэл, ёс суртахууны тухай эргэцүүлж эхэлсэн. Дайны үед хүмүүс өөрсдийн үзэл бодол, итгэл үнэмшлийнхээ төлөө амиа өгч байсныг хараад тэрээр шашныг зүгээр нэг "нийгмийн цавуу" гэж үү, эсвэл илүү гүн утга учиртай юу гэж эргэлзэж эхэлсэн.
Түүний хувьд амьдралын утга учир гэдэг бол хүн бүр өөрийнхөөрөө бүтээдэг зүйл. Орчлон ертөнцөд амьдралын ерөнхий утга учир гэж байхгүй ч, хүн бүр өөрийн гэсэн утга учрыг бүтээдэг.
Ухамсар гэж юу вэ? Мичио Каку ухамсрыг мэдрэхүйн асуудал гэж үздэг. Энэ нь зүйлд утга учир өгөх чадвар юм. Хэрэв бид зүйлд утга учир өгөхгүй бол бүх зүйл утгагүй болно. Ухамсар бол бидэнд утга учрыг мэдрэх ухамсарыг өгдөг.
Бидний тархины урд хэсэг буюу тархины бор гадаргуу бол цаг хугацааны машин юм. Энэ нь биднийг ирээдүйн тухай бодох, төлөвлөх чадвартай болгодог. Амьтад ирээдүйн тухай боддоггүй, зөвхөн амьд үлдэхийн төлөө л байдаг. Харин хүмүүс ирээдүйд юу болохыг үргэлж бодож, төлөвлөж байдаг. Энэ нь биднийг амьтны ертөнцөөс ялгадаг гол зүйл юм. Бид савар, соёо, хүчтэй булчинтай биш учраас амьд үлдэхийн тулд тархиа ашиглах ёстой болсон. Тиймээс бид гүн утга учиртай асуултуудыг тавьдаг нь бидний тархины үйл ажиллагаа юм.
Эцэст нь: Ирээдүй рүү харсан өнцөг
Мичио Каку 8 настайгаасаа хойш физикийг судалж, Эйнштейний хоцорсон "Бүхний онол"-ыг гүйцээхээр амьдралаа зориулсан. Тэрээр орчлон ертөнцийн нууцуудыг тайлахын тулд ажиллаж байна. Түүний үзэж байгаагаар, бид энэ онолыг олоход маш ойрхон байна. Физикийн хуулиуд цаг хугацаа өнгөрөх тусам улам хялбар болсоор байгаа нь үүнийг баталж байна.
2100 онд бидний амьдрал хэрхэн өөрчлөгдөх вэ?
- Бид сар, Ангараг гариг руу аялах болно.
- Хиймэл оюун ухаан хорт хавдар болон бусад өвчнийг эмчлэхэд тусална.
- Мөнх амьдралын асуудлыг шийдвэрлэх эхлэлийг тавина.
- Бид нарны аймгийг бүрэн ойлгох болно.
Гэвч бидний өмнө асар том сорилтууд хүлээж байна. Цөмийн зэвсэг, зохиомол нян, хиймэл оюун ухаан зэрэг технологиуд биднийг өөрсдийгөө устгах чадвартай болгосон. Хүн төрөлхтний түүхийг харахад, арван жил тутамд асар их дэвшил гарч байдаг. Гэвч бид хутганы ирэн дээр зогсож байна. Буруу тийш нь хазайлгавал дайн, зовлон шаналал, харин зөв тийш нь хазайлгавал хүн бүрд хангалуун амьдрал хүлээж байна. Энэ бол бидний сонголт.
Мичио Каку сансар огторгуйд ганцаараа биш гэдэгт итгэдэг. Тэрээр Сүүний Зам галактикийн нөгөө талд өөртэйгөө адилхан тэгшитгэл бичиж буй харийн хүн байгаа гэж төсөөлдөг. Энэ нь түүнд нэгдмэл байдлын мэдрэмж өгдөг. Бид бүгд нэгэн зорилготой, матери ба энергийн мөн чанарыг ойлгохыг хүсдэг нэгэн клубт харьяалагддаг.
Эцэст нь хэлэхэд, Мичио Какугийн амьдралын тухай үзэл бодол бол: "Би өөрийнхөө сэтгэл хангалуун байхуйц сайн амьдрахыг хичээдэг. Хэрэв миний ном, сургаал, лекцүүд миний амьдралын дараа ч үргэлжлэн оршин тогтновол энэ бол нэмэлт урамшуулал. Энэ нь би хүмүүст нөлөөлж, тэдний амьдралд санаагаар дамжуулан хүрсэн гэсэн үг."
Түүний энэхүү аялал биднийг өөрсдийн оршин тогтнол, орчлон ертөнцийн нууцуудыг эргэцүүлэн бодоход хүргэдэг. Бидний ирээдүйг шинжлэх ухаан хэрхэн тодорхойлох нь бидний гарт байна.
Эх сурвалж
Энэхүү нийтлэлийг The Diary Of A CEO YouTube сувгаар хүргэгдсэн "World-Renowned Physicist: They Are Lying To You About UFOs & Reality - Michio Kaku" илтгэл, ярилцлагаас сэдэвлэн монгол уншигчдад зориулан боловсруулав. Эх видеог ЭНД дарж үзнэ үү.
MysticReader аппаа татаж аваарай
Зурхай, тоон судлал, тарот номын цогц цуглуулга — Mongolian Cyrillic дээр.
Google Play дээрээс татахСистем сэтгэлгээний хувьсал — аудиотай ном
Каталогийн цорын ганц аудиотай ном: 15 бичлэг + бүрэн текст. Дэлхийг систем болгон харах сэтгэлгээг алхам алхмаар задалсан.
Номыг үзэх →