Сэтгэцийн тэсвэр хатуужлын нууц: Дотоод төгөлдөршлийн зам

Амжилт гэж юу вэ? Бидний ихэнх нь энэ асуултын хариултыг гадны хүчин зүйлсээс, тухайлбал мөнгө, нэр хүнд, өндөр албан тушаалаас хайдаг. Гэвч энэ бүхэн сэтгэлийн дотоод хоосон байдлыг нөхөж чадахгүй байх нь олонтаа. Тэгвэл жинхэнэ амжилт, сэтгэцийн тэсвэр хатуужил, утга учиртай амьдралын нууц хаана оршино вэ?

Энэхүү нийтлэлдээ бид нэртэй гүйцэтгэлийн дасгалжуулагч Жим Мёрфигийн "Дотоод Төгөлдөршил" (Inner Excellence) хэмээх ном болон түүний амьдралын туршлагаас сэдэвлэн, энэ асуултын хариултыг хамтдаа эрэлхийлэх болно. Хэрхэн дотоод ертөнцөө ойлгож, эгогийн урхинаас ангижирч, өдөр тутмын амьдралдаа жинхэнэ утга учрыг олох тухай гүн гүнзгий бодлуудыг танд хүргэе.

Сэтгэцийн тэсвэр хатуужил ба амьдралын чанарын цөм

Амьдралын чанар юунаас бүрддэг вэ? Бидний бодол санаа, мэдрэмж, итгэл үнэмшил, хүсэл тэмүүлэл зэрэг дотоод ертөнцөөс гадна, орчин тойрноо харах үзэл бодол, хандлага, мөн бидний харилцаанууд энэ чанарыг тодорхойлдог. Нэртэй гүйцэтгэлийн дасгалжуулагч Жим Мёрфи таван жилийн турш хийсэн судалгаа, бичлэгийн үр дүнд "Дотоод Төгөлдөршил" хэмээх номоо туурвижээ. Энэ ном нь зүгээр нэг амжилтын тухай гарын авлага биш, харин сэтгэцийн тэсвэр хатуужил, дарамт дор өндөр гүйцэтгэл үзүүлэх чадварыг хэрхэн төлөвшүүлэх тухай гүн гүнзгий бүтээл юм.

Тэрээр хүнийг бүхэлд нь харах нэгдсэн арга барил (holistic approach) зайлшгүй чухал гэж үздэг. Зөвхөн оюун ухаанд төвлөрөх бус, зүрх сэтгэл, ухамсаргүй түвшин хүртэл гүнзгийрэн, хамгийн том айдас, хамгийн том мөрөөдөлтэйгөө нүүр тулахыг зөвлөдөг. Учир нь жинхэнэ өөрчлөлт, өсөлт нь зөвхөн энэ гүн түвшинд л явагддаг.

Хувийн амьдралын өөрчлөлт ба номын дахин төрөлт

Жим Мёрфигийн амьдрал нь өөрөө "Дотоод Төгөлдөршил" номын үүсэл болсон юм. Тэрээр амьдралынхаа утга учрыг олохын тулд эзэмшиж байсан эд хөрөнгийнхөө талыг нь тарааж, цөлд ганцаар амьдарч байв. Тэндээ мэргэжлийн бейсболчдын хувийн дасгалжуулагч болохоор шийдэж, тэдэнд дарамт дор тайван, өөртөө итгэлтэй байхыг зааж эхэлжээ.

Ном нь анх 2009 онд хэвлэгдсэн ч төдийлөн амжилт олоогүй юм. Харин олон жилийн дараа, 2020 онд, тэрээр номынхоо эрхийг буцаан авч, хоёр жилийн турш дахин засварлаж, 85%-ийг нь шинэчилжээ. Энэхүү дахин хэвлэгдсэн ном нь нэг шөнийн дотор Нью Йорк Таймсын бестселлер болсон түүхтэй. Энэ нь NFL-ийн плей-оффын тоглолтын үеэр од тамирчин А.Ж.Браун талбайн гадуур Мёрфигийн номыг уншиж байсан нь телевизээр гарсантай холбоотой юм. Энэ мөч нь Жим Мёрфигийн амьдралыг орвонгоор нь өөрчилсөн ч, тэрээр гадны алдар нэрээс илүүтэй, номынхоо гүн утга учрыг чухалчилдаг байв.

Зорилго ба түлшний төрлүүд: 'Цэвэр' ба 'Бохир' түлш

Амжилтанд хүрэх хүсэл нь биднийг урагшлуулдаг гол хүчин зүйлсийн нэг. Гэхдээ энэ хүслийг юу хөдөлгөж байна вэ? Сэтгэл судлаач Шейн Пэрриш "цэвэр" ба "бохир" түлшний тухай ойлголтыг танилцуулсан байдаг. Цэвэр түлш гэдэг нь зорилгодоо хөтлөгдсөн, утга учиртай, дотоод сэтгэлийн тэнцвэрт байдлаас үүдэлтэй хүсэл тэмүүлэл юм. Харин бохир түлш нь бусдаас илүү гарах, шүүмжлэлээс айх, эсвэл өөрийгөө батлах гэсэн сэдэл зэрэг сөрөг мэдрэмжүүдээс үүсдэг.

Жим Мёрфи өөрийн зорилгоо "гуравдагч ертөнцийн зорилго" хэмээн нэрлэдэг. Эхний ертөнц нь үр дүн, нөхцөл байдал буюу гаднах амжилт, хоёр дахь нь дотоод ертөнц, харин гурав дахь нь бидний нүдэнд үл үзэгдэх, хайр, баяр баясгалан, амар амгалан, дотоод хүч зэрэг мөнхийн зүйлс оршдог ертөнц юм. Тэрээр Нью Йорк Таймсын бестселлер зохиолч болох зорилго тавьсан ч, үүнийг түр зуурын зүйл гэж үздэг. Түүний жинхэнэ зорилго бол "Бурханы хайр, мэргэн ухаан, зоригийг дэлхийд түгээх" явдал юм. Энэ нь гадны амжилтаас үл хамааран, дотоод сэтгэлийн амар амгаланг өгдөг цэвэр түлшний жишээ болно.

Эго ба амжилтын урхи

Бидний доторх "эго" гэгч зүйл амжилтын төлөөх уралдаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Эго нь үргэлж заналхийлж, бусадтай харьцуулж, хэзээ ч сэтгэл хангалуун бус байдаг. Эго бидэнд "Хэрвээ чи амжилттай байвал, хамгийн их хүсэж буй зүйлээ буюу хайр, холбоог олох болно" хэмээн хуурмаг амлалт өгдөг. Илүү олон ном борлуулах, илүү олон дагагчтай болох, илүү их мөнгө олох нь бидэнд хамгийн чухал хэрэгцээг хангаж өгөх мэт санагддаг. Гэвч хэрэв бид бүтэлгүйтвэл, эсрэгээрээ үл тоомсорлогдож, гадуурхагдах вий гэсэн айдас төрдөг. Энэ бол хүн бүрийн туулдаг тэмцэл юм.

Жим Мёрфигийн хувьд ч энэ адил. Тэрээр залуудаа супер од бейсболчин болж, баян тарган, алдартай амьдрахыг хамгийн сайн амьдрал хэмээн төсөөлж байсан. Гэвч энэ хүсэл нь биелээгүй үед тэрээр гүнээ сэтгэлээр унажээ. Учир нь түүний "бурхан" нь бейсбол байсан юм. Хэрэв бидний "бурхан" буюу хамгийн их хайрлаж, алдахаас айдаг зүйл маань гадны амжилт байвал, бидний сэтгэл зүй тогтворгүй болдог. Майкл Фелпс 23 алтан медаль хүртээд ч хоосон мэдрэмж төрсөн тухайгаа ярьсан, эсвэл Жерри Сайнфелд амжилтдаа хүрсэн ч завгүй байдлаараа өөрийгөө сатааруулдаг байсан жишээнүүд нь энэ урхины тод илрэл юм. Жинхэнэ хүсэл бол амжилт биш, харин бүрэн дүүрэн амьдарч байгаагаа мэдрэх явдал гэдгийг Жим онцолдог.

Байнгын завгүй байдал ба амьдралын утга учир

Орчин үеийн амьдралын хэмнэл биднийг байнгын завгүй байдалд байлгадаг. Энэ завгүй байдал нь ихэнхдээ өөртэйгөө нүүр тулах, айдастайгаа эсвэл амьдралын гүн утга учрыг эрэлхийлэхээс зайлсхийх хэрэгсэл болдог. Бид ажилдаа хэт их цаг зарцуулж, гэр бүл, хувийн амьдралаасаа зугтах нь олонтаа.

Шейн Пэрриш амралтаар явах тухай ярихдаа, "Яагаад та өөрийнхөө бүтээсэн амьдралаас зугтахыг хүсдэг юм бэ?" хэмээн асуудаг. Жим Мёрфи "Амралтанд хэрхэн байх вэ" хэмээх нийтлэлдээ ихэнх хүмүүс амралтаар ажлаасаа, амьдралаасаа зугтаадаг гэж бичжээ. Гэвч хамгийн сайн амралт бол амьдралаас зугтах бус, харин амьдралаа сайжруулах зорилготой байх ёстой. Үүний тулд бид завгүй байдлаа зогсоож, гүн гүнзгий бодлогоширч, амьдралынхаа зорилгыг тодорхойлох хэрэгтэй. Хэрэв бидэнд тодорхой зорилго байхгүй бол, бид хэт завгүй байж, өөртэйгөө болон бодолтойгоо хамт суухаас зайлсхийх болно.

Тууштай байдал ба өөрийгөө танин мэдэхүй

Жим Мёрфигийн амьдрал нь тууштай байдал, өөрийгөө танин мэдэхүйн тод жишээ юм. "Дотоод Төгөлдөршил" номоо таван жил бичиж, долоо хоногт 50-60 цаг зарцуулсны эцэст тэрээр сэтгэцийн хямралд орох дөхөж, 90,000 долларын өрөнд оржээ. Энэ үедээ тэрээр Денвер хотын гудамжинд орон гэргүй арфист Зоитой тааралджээ.

Тэрээр Зоид өөрийнхөө сүүлчийн 100 долларыг өгөөд явсан ч, дараа нь Старбакс-т сууж байтал Зои өөрөө түүнийг олж ирэн, бэлэг өгсөн байна. Бэлгийн хамт ирсэн ил захидал дээр "Хайртай Зоигоос" гэсэн байлаа. Жим Зоигоос "Чи нэрнийхээ утгыг мэдэх үү?" гэж асуухад, Зои "Үгүй" гэж хариулжээ. Жим түүнд "Энэ бол грекээр амьдралын дүүрэн байдал гэсэн утгатай" гэж хэлээд, өөрийн бичсэн номоо бэлэглэсэн байна. Энэ үйл явдал Жим Мёрфигийн амьдралд бүрэн өөрчлөлт авчирчээ. Учир нь тэрээр амьдралынхаа турш амжилтын араас хөөцөлдөж, гүйлгээнд төвлөрч байсан ч, үнэн хэрэгтээ "бүрэн дүүрэн амьдарч байгаагаа мэдрэхийг" хүсдэг байснаа ухаарсан юм. Тэрээр Бурханд итгэх итгэлээ гүнзгийрүүлж, өөрийгөө тусгаарлахаа больж, бусдад үйлчлэх зорилготой болсон нь түүнийг хямралаас гаргажээ.

Өөртөө итгэх итгэл ба одоо цагт оршихуй

Мэргэжлийн тамирчид, гүйцэтгэл өндөр хүмүүс ихэвчлэн өөртөө итгэлтэй байхыг чухалчилдаг. Гэвч Жим Мёрфигийн үзэж буйгаар өөртөө итгэх итгэлээс ч илүү хүчтэй зүйл бол одоо цагт бүрэн оршихуй юм. Өөртөө хэт итгэлтэй байдал нь хайхрамжгүй байдалд хүргэж болзошгүй. Харин одоо цагт бүрэн төвлөрөх нь гүйцэтгэлийг улам хурц, оновчтой болгодог.

Бейсболын мэргэжлийн тоглогчийн жишээгээр үүнийг тайлбарлая. Хэрэв тэрээр талбайд гарахаасаа өмнө өөртөө итгэлгүй байвал, тэрээр өөртөө "Үр дүн ямар ч байсан хамаагүй, чи зүгээр л одоо цагт бүрэн төвлөр" хэмээн хэлдэг. Ийм үед тэрээр итгэлтэй байснаас ч илүү сайн гүйцэтгэл үзүүлдэг байна. Одоо цагт оршихуй гэдэг нь эрх чөлөө, өндөр мэдрэмж, өөрийгөө умартах байдалтай холбоотой. Та хамгийн үзэсгэлэнтэй урлагийн бүтээлийг үзэх, эсвэл Гранд Каньонд зогсож байхдаа өөрийнхөө тухай боддоггүй биз дээ? Тим Келлер "өөрийгөө умартсан" (self-forgetful) байх нь айдсыг үгүй хийдэг гэж хэлсэн байдаг. Учир нь айдас нь ихэвчлэн өөртөө төвлөрсөн, ирээдүйд юу тохиолдох бол гэсэн түгшүүртэй холбоотой байдаг.

Зориг ба алдаанаас суралцах нь

Хайр, мэргэн ухаанаас гадна зориг бол хүн төрөлхтний хамгийн чухал, хүн бүрт байх боломжтой чанар юм. Өндөр амжилтанд хүрсэн хүмүүсийн дунд зориг хамгийн түгээмэл байдаг гэж Жим Мёрфи үздэг. Тэд алдахаас, шүүмжлүүлэхээс, тэр ч байтугай мунхаг харагдахаас айдаггүй.

Мёрфи өөрийн шавь нартаа "Хэрэв та дэлхийн номер нэг болохыг хүсэж байвал, энэ нь уул өөд авирахтай адил. Та өндөрт гарах тусам илүү их ил болж, илүү олон хүн таныг харж, ярих болно. Хэрэв та унавал, өмнөхөөсөө илүү өндрөөс унаж, илүү их шүүмжлэлд өртөнө. Хэрэв та үүнд бэлэн биш бол, энэ зорилгыг бүү тавь" гэж хэлдэг. Гольфчингийн жишээгээр тайлбарлавал, тоглогч чухал цохилтыг алдсан нь түүний эготой холбоотой байв. Тэрээр бусдын өмнө алдахаас айж, сандарсан нь алдаа гаргахад хүргэсэн юм. Ийм үед "Яг одоо амжилттай болох уу, эсвэл энэ нөхцөл байдалд суралцаж, өөрийн эгогоо даван туулах уу?" гэсэн асуултыг өөртөө тавих нь чухал.

Таагүй байдал бол багш

"Дотоод Төгөлдөршил" номын гурван тулгуур нь итгэл үнэмшил, эрх чөлөө, төвлөрөл юм. Эдгээрийг хөгжүүлэхэд таагүй байдлыг хүлээн зөвшөөрөх нь чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Жим Мёрфи "Бүх зүйл намайг сургаж, туслахаар энд байна. Бүх зүйл миний сайн сайхны төлөө ажиллаж байна" гэсэн зарчмыг баримталдаг.

Бидний хамгийн их таагүй мэдрэмж төрдөг мөчүүд л бидний хамгийн том багш болдог. Ихэнх хүмүүс таагүй байдлаас зугтдаг ч, амжилттай хүмүүс үүнийг хүлээн авч, алдаа гаргахаас айдаггүй. Энэ нь бүтэлгүйтлийг "алдаа" гэж харах бус, харин "мэдээлэл" хэмээн үзэхтэй адил юм. Америкийн хөлбөмбөгийн домогт тоглогч Брайан Эрлэхер "Ихэнх тоглогчид алдаа гаргахаараа эргэлздэг. Харин би эргэлздэггүй" гэж хэлсэн нь үүнийг баталдаг. Таагүй мэдрэмжийг өөрийн багш хэмээн хүлээн авах нь бидний боломжит хязгаарыг тэлж, урьд өмнө хийж байгаагүй зүйлсийг хийж, урьд өмнө байгаагүй хүн болоход тусалдаг.

Орчин үеийн ертөнц ба харьцуулалт

Өөртөө төвлөрсөн байдал нь биднийг аюулгүй байлгах зорилготой боловч, биднийг бусадтай харьцуулж, өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжийг бууруулдаг. Орчин үеийн ертөнц, ялангуяа сошиал медиа нь энэхүү харьцуулалтыг улам хурцатгаж байна. Бид өдөр бүр, цаг минут тутамд дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа хүмүүсийн "төгс" амьдралыг харж, өөрийгөө тэдэнтэй харьцуулснаар сэтгэлийн түгшүүр, бухимдал үүсгэдэг.

Технологи нь мэдээлэл түгээх, бүтээмжийг нэмэгдүүлэх асар том давуу талтай ч, үүний зэрэгцээ хортой мэдээлэл, худал хуурмагийг хурдан тархаах сөрөг талтай. Өмнө нь мэдлэг, мэргэшлийн хязгаарлагдмал байдал байсан бол, одоо 14 настай өсвөр насны хүүхэд ч Харвардын профессортой адилхан мэдээлэл түгээх платформыг эзэмших боломжтой болжээ. Энэ нь нэг талаараа боломжийг нээж өгч байгаа ч, нөгөө талаараа үнэн худал, чухал чухал бусыг ялгахад хүндрэл учруулж, бидний сэтгэл зүйд асар их дарамт учруулж байна.

Хүүхдэд сэтгэцийн тэсвэр хатуужлыг заах нь

Өсвөр насны хүүхдүүд амжилт, дагагч, гүйлгээнд хэт төвлөрсөн соёлын дунд өсөж байна. Тиймээс тэдэнд сэтгэцийн тэсвэр хатуужлыг заах нь урьд өмнөхөөсөө илүү чухал болжээ. Саймон Синекийн хийлчийн жишээгээр тайлбарлавал, хэрэв та хийл тоглохыг хайрладаг, тэр хайраа үзэгчидтэй хуваалцахыг хүсэж байвал, та гайхалтай тоглолт хийх боломжтой. Харин алдаа гаргахаас айж, төгс төгөлдөр байдлыг эрэлхийлбэл, энэ нь зүгээр л стресс болж хувирна.

Хүүхдүүдэд хайр, золиос, бусадтай харилцаа тогтоохын ач холбогдлыг заах нь хамгийн чухал. Амжилт нь гадны үр дүнгээс бус, харин дотоод сэтгэлийн тэнцвэрт байдал, бусдад үйлчлэх сэтгэлээс үүсдэгийг ойлгуулах хэрэгтэй. Жим Мёрфи хүүхдүүдээ аз жаргалтай байлгахыг хүсдэг эцэг эхчүүдэд хандан "Хэрэв та хүүхдүүдээ гайхалтай туршлага, гүн гүнзгий харилцаатай, сурч хөгжиж, дэлхийд өөрчлөлт авчирдаг амьдралаар амьдруулахыг хүсэж байвал, хамгийн түрүүнд та өөрөө тийм амьдралаар амьдрах ёстой" гэж зөвлөдөг.

Амжилт ба аз жаргалын харилцаа

Авьяаслаг хүмүүс ихэвчлэн "өрсөлдөгчийн урхинд" (competitor's trap) ордог. Тэд амжилт гаргах бүрдээ бусдаас магтаал, хайр хүндлэл хүлээж авдаг тул үүнийг улам ихээр эрэлхийлж эхэлдэг. Энэ нь биднийг амьдралын гүн утга учрын талаар бодохоос сэргийлж, зөвхөн гадны амжилтын араас хөөцөлдөхөд хүргэдэг.

Гэвч жинхэнэ амжилт нь аз жаргалтай үргэлж хамт байдаггүй. Асар их амжилтанд хүрсэн хүмүүс ч дотооддоо хоосон, сэтгэлийн түгшүүртэй байх нь олонтаа. Жим Мёрфи "Хэрвээ бидний түгшүүрийг аваад хаячихвал, бид бүх авьяастайгаа буйдан дээрээ зүгээр суух уу?" хэмээн асуудаг. Мэдээж үгүй. Жинхэнэ урам зориг нь түгшүүр, айдас зэргээс бус, харин дотоод сэтгэлийн тэнцвэрт байдал, өсөж хөгжих хүслээс үүсдэг. Эцэг эхчүүдийн хувьд хүүхдүүддээ өгөх хамгийн сайн зүйл бол мөнгө, эд хөрөнгө бус, харин хайраар амьдрах, мэргэн ухааныг эрэлхийлэх, зоригтой байхыг заах явдал юм.

Буруутай мэдрэмж ба амьдралын сонголт

Ажил, гэр бүл хоёрын хооронд тэнцвэр олох нь орчин үеийн эцэг эхчүүдийн тулгардаг гол асуудал юм. Шейн Пэрриш өөрийн жишээгээр, ажил болон хүүхдүүдээ нэн тэргүүнд тавьснаас үүдэх буруутай мэдрэмжийн тухай ярьсан. Тэрээр нийгмийн арга хэмжээ, найз нөхдийн урилгаас татгалзахдаа өөрийгөө буруутай мэдэрдэг байв.

Гэвч Жим Мёрфигийн үзэж буйгаар, энэ нь бидний хийж буй сонголт юм. Эцэг эхчүүд хүүхдүүддээ хамгийн сайн зүйлийг өгөхийг хүсдэг ч, ихэнхдээ үүнийг эд баялаг, амар хялбар амьдралаар төсөөлдөг. Гэвч үүнээс ч илүү чухал зүйл бол мэргэн ухаан юм. Жим Мёрфигийн хувьд мэргэн ухаан гэдэг нь гоо үзэсгэлэн, холбоо, боломжуудыг бүрэн дүүрэн харж чадах өргөн хүрээний алсын хараа юм. Мэдлэг (knowledge) нь тодорхой зүйлийн талаарх мэдээлэл байдаг бол, мэргэн ухаан (wisdom) нь мөнхийн үнэ цэнэтэй зүйлсийг ойлгох чадвар юм. Амьдралын зорилгыг тодорхойлж, өөрт тохирохгүй бүх зүйлээс татгалзах нь биднийг буруутай мэдрэмжээс ангижруулж, жинхэнэ утга учиртай амьдралд хөтөлдөг.

Зовлон ба баяр баясгалантай амьдрал

Хамгийн сайн амьдрал нь зөвхөн баяр баясгалангаас бүрддэггүй, харин нэг хөл нь баяр баясгалан дээр, нөгөө хөл нь зовлон дээр байдаг гэж Жим Мёрфи хэлдэг. Эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ аз жаргалтай байлгахыг хүсдэг ч, энэ нь ихэвчлэн түр зуурын таашаалд хөтөлдөг. Чихэр идэх нь хүүхдэд түр зуурын баяр баясгалан өгдөг ч, урт хугацаандаа эрүүл мэндэд нь сайн биш.

Биеийн тамирын бэлтгэлтэй адилхан, булчингаа хөгжүүлэхийн тулд зовлон, өвдөлтийг даван туулах хэрэгтэй болдог. Мэргэн ухаан, зоригийг ч мөн адил амар хялбар аргаар олж авдаггүй. Эртний гүн ухаантан "Хөгшрөлт гэдэг нь тав тухыг түрэмгийлэн эрэлхийлэх явдал" гэж хэлсэн байдаг. Хэрэв бид мэргэн ухаантай болохыг хүсэж байвал, таагүй нөхцөл байдал, бэрхшээлийг даван туулах шаардлагатай. Биднийг улам хүчирхэг болгох "хэт том хүрэм" өмсөх ёстой гэсэн санаа юм. Мөн бид өдөр бүр сонголт хийдэг. Хүсээгүй зүйлээсээ татгалзах эрх чөлөө бидэнд үргэлж байдаг гэдгийг ухаарах нь чухал.

Төвлөрөл ба жижиг алхмууд

Том зорилгод хүрэхэд төвлөрөл болон жижиг алхмууд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Эмили Балладисын марафон гүйлтийн жишээгээр тайлбарлавал, тамирчид гүйлтийн дунд "хананд тулах" үедээ фокусаа өөрчилдөг. Барианы шугамд төвлөрөхийн оронд, 50 метрийн өмнөх зогсох тэмдэг эсвэл улаан гэрэлд анхаарлаа хандуулдаг. Ингэснээр тэд уралдааныг дуусгаж, илүү сайн хугацаа үзүүлдэг.

Льюис Гордон Пью гэгч хүн Хойд туйлд усны хувцастайгаа нэг километр сэлсэн нь үүний тод жишээ. Түүний дасгалжуулагч том зорилгыг жижиг хэсгүүдэд хувааж, 100 метр тутамд туг байрлуулж, зөвхөн дараагийн туг руу л төвлөрөхийг зааварласан байна. Энэ нь амьдралын аливаа том зорилгыг жижиг, хүрч болохуйц алхмуудад хувааж, одоо цагт төвлөрөхийн чухлыг харуулдаг. Жеймс Клирийн "Atomic Habits" номонд ч мөн адил, шинэ зуршил тогтоохын тулд эхний алхмыг аль болох жижиг болгохыг зөвлөдөг. Жишээ нь, гүйж эхлэхийн тулд зүгээр л гүйлтийн гутлаа хаалганы хажууд тавих гэх мэт.

Өдөр тутмын хэв маяг ба амжилтын тарни

Даниел Канман хүнд хэцүү сонголтуудыг багасгахын тулд өөртөө "дүрэм" тогтоохыг зөвлөдөг. Жишээ нь, "Би өдөр бүр дасгал хийнэ" гэсэн дүрэм тавибал, энэ нь сонголт биш, харин хэв маяг болж хувирдаг. Жим Мёрфигийн өдөр тутмын тарниудын нэг бол "Өнөөдөр байгаагийнхаа 100%-ийг өг" гэсэн үг юм. Хэрэв та өнөөдөр 40%-ийн эрч хүчтэй байвал, тэр 40%-ийнхээ 100%-ийг өгөх хэрэгтэй. Энэ нь өөрийгөө уучлах, амьдралын нүндрэлийг хүлээн зөвшөөрөхөд тусалдаг.

Төгс төгөлдөр байдлыг эрэлхийлэх нь эрх чөлөөг хязгаарладаг. Жим Мёрфигийн завины аялал энэ үнэнийг түүнд ойлгуулжээ. Тэрээр хэт төгс төгөлдөр байдлыг эрэлхийлж, амьдралаа хязгаарлаж байснаа ухаарсан байна. Одоо тэрээр өөртөө илүү их эрх чөлөө өгч, амьдралын энгийн зүйлсийг үнэлж сурсан. Түүний хамгийн хүчтэй тарни бол "Бурхан тантай хамт байна, Жим" гэсэн үг юм. Энэ нь түүнийг хэзээ ч ганцаардахгүй, бүх зүйл түүний сайн сайхны төлөө ажиллаж байгааг сануулдаг.

Хамгийн сайн амьдрал бол хялбар амьдрал биш

Бидний ихэнх нь өөрсдийн болон хүүхдүүдийнхээ амьдралыг хялбар болгохыг эрэлхийлдэг. Гэвч Жим Мёрфигийн үзэж буйгаар хялбар амьдрал бол хамгийн сайн амьдрал биш юм. Жинхэнэ амжилт, аз жаргал нь зовлон зүдгүүрийг даван туулж, өөрийгөө хөгжүүлэхээс үүсдэг. Биднийг урагшлуулж, өсгөдөг зүйл бол бэрхшээл, сорилтууд юм.

Жим Мёрфигийн хувьд амжилт гэдэг нь өөрийн зорилгоо биелүүлж, Бурханы хайр, мэргэн ухаан, зоригийг дэлхийд түгээх явдал юм. Мөн өлсгөлөн, хоригдол, дүрвэгсэд, өнчин хүүхдүүд зэрэг тусламж хэрэгтэй хүмүүст бодит тусламж үзүүлэх нь түүний амьдралын утга учир юм. Амжилт нь гадны нөхцөл байдлаас бус, харин дотоод сэтгэлийн бүрэн дүүрэн байдлаас үүсдэг. Амьдралыг бүрэн дүүрэн амьдарч, өөрийгөө танин мэдэх, бусдад үйлчлэх нь жинхэнэ утга учиртай, хамгийн сайн амьдралын үндэс болдог.

Эх сурвалж

Энэхүү нийтлэлийг The Knowledge Project Podcast YouTube сувгаар хүргэгдсэн "Elite Performance Coach Reveals The Secret to Mental Toughness!" илтгэл, ярилцлагаас сэдэвлэн монгол уншигчдад зориулан боловсруулав. Эх видеог ЭНД дарж үзнэ үү.